De laatste jaren zijn er verschillende pogingen gedaan om bepaalde psychische aandoeningen (bijvoorbeeld fobieën) te behandelen met behulp van ‘virtual reality’, een techniek die patiënten in staat stelt bepaalde situaties of prikkels in een virtuele omgeving te ervaren. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk mensen met een spinnenfobie, met hoogtevrees of vliegangst in een virtuele wereld van hun angst af te helpen. Een virtuele aanpak is echter alleen bruikbaar wanneer werkelijkheid en virtuele omgeving bij patiënten dezelfde emotionele reacties uitlokken. Alessandra Gorini van het Instituto Auxologico Italiano (Milaan) et al. laten in Annals of General Psychiatry zien dat voedsel in een virtual-realityomgeving bij patiënten met een eetstoornis dezelfde emotionele reacties veroorzaakt als echt eten (doi:10.1186/1744-859X-9-30).
De onderzoekers lieten 10 vrouwen met anorexia nervosa, 10 vrouwen met boulimia nervosa en 10 gezonde controlepersonen 6 zoete en hartige snacks zien. De proefpersonen kregen echt eten te zien, foto’s van hetzelfde eten en ook in een virtuele omgeving stonden de snacks voor hen klaar. Voor en tijdens blootstelling registreerden Gorini en collega’s hartslag, huidgeleiding en ademhalingsfrequentie van de deelnemers. De proefpersonen vulden zelf diverse vragenlijsten in, onder andere over de ernst van de eetstoornis, angst en ervaringen met ‘virtual reality’.
Echte en virtuele snacks veroorzaakten bij anorexia- en boulimiapatiënten een vergelijkbare emotionele reactie, hoger dan hun reactie op foto’s van snacks. De controlegroep was minder angstig dan beide eetstoornisgroepen en reageerde onder alle omstandigheden hetzelfde op het voedsel.
Dit laatste verraste de onderzoekers niet, omdat eten voor gezonde mensen geen stressvolle prikkel is. Patiënten hadden meer angst naarmate zij de virtuele omgeving als ‘echter’ ervaarden.
Ondanks het kleine aantal patiënten denken de auteurs dat hun resultaten het gebruik van ‘virtual reality’ aanmoedigen in een klinische en niet-klinische setting, waarin een aanpasbare en controleerbare simulatie de voorkeur heeft boven de werkelijkheid. Virtuele maaltijden kunnen dan wellicht helpen bij de behandeling van eetstoornissen.
